Профиль

Op deze dag in 1919 (!) braken rassenrellen uit in Chicago nadat de 17-jarige Afro-Amerikaanse Eugene Williams in het blanke gedeelte van het zwemgedeelte terecht was gekomen. De rellen die vijf dagen aanhielden, leidden tot 38 doden en meer dan 500 gewonden

Op deze dag in 1955 werd Oostenrijk weer zelfstandig, nadat de vier grote mogendheden de bezetting beëindigen. Net als Duitsland was Oostenrijk na de Tweede Wereldoorlog verdeeld in vier zones: Frans, Engels, Amerikaans en Russisch. Dat gold ook voor de hoofdstad Wenen

Dat is wel een specifieke interpretatie van het Groot Privilege uit 1477, waar in het Plakkaat inderdaad naar werd verwezen. Dat maakte het echter niet tot een algemeen aanvaarde wet. Er was in de 16e eeuw juist enorm veel discussie of en onder welke voorwaarden een vorst afgezet kon worden

Over de auteur van het Plakkaat van Verlatinge is weinig bekend en veel van wat er in de bestaande studies over hem staat, klopt niet. Hij had een fascinerend leven en een boeiende familie. Lees meer in mijn boek over hem dat echt ooit afgerond gaat worden! 9/9

De afgelopen jaren bestaat veel meer aandacht voor het Plakkaat van Verlatinge met verschillende publicaties erover, o.m. van @geertenwaling.bsky.social. In 2018 werd het Plakkaat verkozen tot het Pronkstuk van Nederland; wat mij betreft terecht 8/9

De Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring uit 1776 zou sterk beïnvloed zijn door het Plakkaat van Verlatinge, vooral de passages waarin betoogd wordt waarom een vorst afgezworen mag worden. Deze invloed is mede terug te voeren op de vele Nederlanders in Amerika 7/9

De schrijver van het Plakkaat was (ambtenaar) Jan van Asseliers, audencier van de Staten-Generaal. Hij was op 22 juli gevraagd de tekst van het Plakkaat op te stellen. In het originele document is te lezen hoe woorden zijn doorgehaald en verbeteringen aangebracht 6/9

Pas in 1588 - nadat de zoektocht naar andere vorsten niets had opgeleverd - accepteerden de Staten-Generaal zelf de soevereiniteit, waarmee de Republiek geboren was. In de Deductie (1587) verdedigde Francois Vrancken waarom de Staten-Generaal dat konden doen 5/9

Het afzweren van Filips II betekende nog geen zelfstandige Republiek. In het Plakkaat wordt de zoektocht aangekondigd "naar een ander machtigh ende goedertieren Prince, om de voorsz. landen te helpen beschermen en voor te staen". Dat moest de hertog van Anjou worden 4/9

Als de vorst dat niet doet, maar zijn onderdanen onderdrukt, hun vrijheden en privilegiën beknot moet hij "ghehouden worden niet als Prince, maer als een tyran". Of dat het geval was, werd bepaald door "zijne ondersaten, besondere by deliberatie van de Staten van den lande" 3/9

In het Plakkaat werd beargumenteerd waarom Filips afgezet kon worden. Het is een indrukwekkende tekst, waarin de vorst werd gemaand zijn volk "lief te hebben als een vader zijne kinderen ende een herder zijne schapen, die zijn lijf ende leven set om deselve te bewaren" 2/9

Op deze dag in 1581 werd het Plakkaat van Verlatinge ondertekend, waarin de Spaanse koning Filips II als vorst van de Nederlanden werd afgezet. Het Plakkaat is een belangrijke stap naar de vorming van de Republiek der Verenigde Nederlanden #geboortepapieren #draadje 🧵 1/9

Op deze dag in 1886 begon het Palingoproer in Amsterdam, waarbij 26 doden en talloze gewonden vielen. Aanleiding was de poging van de politie om het spel palingtrekken aan de Lindengracht te verijdelen. Oorzaak was echter de toegenomen sociaal-economische tegenstelling in de stad

Op deze dag in 1572 vond de Eerste Vrije Statenvergadering plaats in Dordrecht. De steden spraken zich uit om Willem van Oranje te steunen in zijn strijd tegen de Spanjaarden. Ook werd daar wens voor godsdienstvrijheid uitgesproken. Eerste daad van politiek verzet tegen Filips II

Op deze dag in 1995 kwam wielrenner Fabio Casartelli om het leven bij een valpartij in de 15e etappe van de Ronde van Frankrijk tijdens de afdaling van de Col de Portet d'Aspet. De olympisch kampioen droeg destijds geen helm. Nadien droegen steeds meer renners een helm

Op deze dag in 1290 vaardigde de Engelse koning Eduard I het edict uit waarmee hij alle joden verbood nog langer in Engeland te verblijven. Pas in 1655 mochten joden zich weer vestigen in Engeland. Zie kaart hoe joden door tijd heen werden verdreven uit Europese landen

Op deze dag in 1918 werden de Russische tsaar Nicolaas II en zijn gezin, na anderhalf jaar verbanning, op bevel van plaatselijke Sovjetleiders vermoord in Jekaterinenburg. Lange tijd werd gedacht dat dochter Anastacia was ontsnapt, maar recent onderzoek ontkracht die these

Op deze dag in 2014 werd vlucht MH17 van Malaysia Airlines boven Oekraïne uit de lucht geschoten door een luchtdoelraket. Hierbij kwamen alle 298 inzittenden om, waaronder 196 Nederlanders en 4 Belgen. Vreselijke gebeurtenis die in ons geheugen gegrift staat. Nooit vergeten!

Op deze dag in 1536 overleed de Nederlandse humanist Desiderius Erasmus. Hij is vooral bekend van zijn Lof der Zotheid, waarin de godin Zotheid via een lofrede op zichzelf kritiek uitte op de geestelijkheid, de kerk en de vorsten (die niet opkwamen voor het algemeen belang)